Kiều bào đơn chiếc bên dòng Tông – Lê – mới nhất Sáp (phần 3).

Hỏi ra mới biết, chồng chị không có chứng minh quần chúng

Nổi trội nhất là ngay trọng tâm của hai dãy nhà, có một trường học, 2 phòng khá khang trang. Không chịu thấu cảnh dầm mưa giải nắng quanh năm, da nám tay sờn… chị The kiên tâm lên bờ, tìm việc làm thêm, ngẫu nhiên gặp anh Thành rồi kết giao. Từ ngày ấy đến nay, ông Lý bỏ tiền túi để trả nhằm duy trì việc học cho con em kiều bào trong ấp.

Nhờ lần điều trị bệnh mới có dịp về thăm bà con. Chú còn nhờ Hội từ thiện bên Việt Nam tương trợ viện phí. Nhà chị The tới 10 anh chị em. Đưa chúng tôi trở lại lục địa, ông Lý bóng gió nhìn xóm chài lơ thơ vùng đầm phá rộng lớn mùa nước nổi.

Nhờ đó ổng mới toàn mạng tới giờ, nếu không mẹ con tôi chẳng biết bấu víu vào đâu nữa”. Đề cập đến chuyện trả lương, thầy Đúng đau xót: “Cũng vì chuyện tài chính trả cho chúng tôi mà vợ chồng anh Lý lụt đụt, chị Thân giận chồng lo chuyện bao đồng, bỏ về nhà cha mẹ ở luôn tới nay chưa quay lại. Ai dè sự cố ập đến, chồng chị The bất ngờ té lầu lúc đang làm phụ hồ.

Chú Nguyễn Văn Lợi - Phó ấp Tachronieng, thú thực: “Cuộc sống ở đây gần như tách biệt với lục địa, không có điện lưới nhà nước, không có nước sinh hoạt cộng với nguồn lợi cá nước ngọt ngày một suy giảm khiến đời sống quần chúng trong vùng hết sức khó khăn.

# Nên không mua được đất trên bờ, phải làm nhà phao khu vực ven biển, lênh đênh theo con nước lớn ròng mùa lũ.

Cần Thơ chạy chữa. Ông Lý hành nghề mộc, sửa tàu, bè, máy… Nghề khai hoang gặp khó, máy, xuồng ít hư, thu nhập của ông Lý khi thăng khi giáng.

Song, cũng từ ngày có trường, ông Lý thêm phần bổn phận, cuộc sống của ông khó khăn nhiều hơn. Khổ ảnh giờ lủi thủi một mình, cáng đáng việc học đám nhỏ, chưa biết cầm cự việc gieo chữ tới khi nào”. Nước thượng nguồn Mê Kong đổ về mùa này đỏ ngầu phù sa… Nơi ấy, hàng trăm con em kiều bào khát chữ vừa được học chữ đối mặt với nguy cơ tiếp kiến thất học vì tài chính khó khăn. Chị có 1 đứa con, đang mang bầu đứa thứ 2, sắp ngày sanh nở, chồng làm phụ xưởng gỗ, vừa bị tai nạn cần lao bàn tay gần đứt lìa không được bồi thường.

Hiện, 2 đứa nhỏ còn đi học trường Campuchia, việc mưu sinh sắp tới sẽ khó nhọc lắm”. Xóm Sacacrut ngoại ô đô thị Siemreap.

Từ bờ dòm ra biển, xóm Tachoronieng cũng dạng nhà phao nhưng một số nhà có vách quấn quanh bằng cao su, lâu ngày bị nắng-gió làm rách. Siem Reap khoảng 40km. Chị Lài than: “Hồi ổng bị tai nạn, chú Tư (Hiệu trưởng trường học ngoài Biển Hồ - PV) hay tin nên ngay lập tức thuê đò chạy vô bờ, cho tiền đưa chồng tôi về tận TP. Siem Reap thăm cộng đồng kiều bào đang sinh sống tại ấp Tachoronieng - cách trung tâm TP

Bà con không được cấp sổ hộ khẩu, không có chứng minh quần chúng. Gần đó là những cặp mắt mỏi mòn của những bà vợ, ngóng đức ông chồng đang bị tù sớm ngày sum hiệp, để cả nhà tiếp tục quây quần bên chiếc nhà phao cập kênh cùng gió biển, chưa biết bị lật lúc nào trước bão tố mưu sinh của cuộc đời xiêu bạt, tha hương…  Ngọc Long   (Còn nữa).

Cần Thơ điều trị, anh Thành mới khỏi bệnh. Qua tiếp xúc với bà con Kiều bào nơi đây mới biết, ấp Tachoronieng có 218 hộ nhưng có 138 hộ gốc Việt, đa phần mưu sinh bằng nghề khai hoang cá ở Biển Hồ. Cả Hai thuê nhà, tạo lập cuộc sống mới, cùng làm thuê nuôi miệng. Cùng cảnh ấy nhưng có phần may mắn hơn là trường hợp anh Nguyễn Văn Thành (39 tuổi) và vợ là Lê Thị The (29 tuổi), nhà cặp vách.

#, Không hộ khẩu, làm kiểu thỏa thuận miệng ăn theo ngày công nên khi gặp rủi ro trong lao động phải tự chịu. Song, tiền dành dụm cả chục năm trời coi như hết sạch sau lần bệnh, chỉ còn lại chiếc xe máy. Trên bờ, dưới sông ngày mai mù mịt  Chúng tôi đến thăm chị Nguyễn Thị Lài (quê An Giang), qua Xiêm Reap 8 năm. Đề cập đến sự cố đau lòng, anh Thành buồn buồn, tủi tủi: “Cả chục năm xa quê (Nam Giang, An Giang), tôi không dám về vì tiếc tiền.

Chị The là con gái lớn của ông Bảy Kiên-cùng ấp ông Trần Văn Tư. Trong khi đó, nguồn tiền hỗ trợ ban sơ chỉ đủ trả công cho phụ thân đứng lớp 2 tháng đầu.

Theo lời ông Trần Văn Lý - trưởng ấp này, ngôi trường nhờ các Đài truyền hình Cụm miền đông Nam Bộ hỗ trợ tiền xây cất, bàn giao và chính thức đưa vào dùng đầu năm 2013. Nói chuyện với thầy đứng lớp nơi đây mới biết, trường chỉ có 1 thầy và một cô, đều cùng quê An Giang, được đích thân ông Lý mời về giảng dạy. Nên, ấp hiện còn tới 70% hộ nghèo, còn lại diện chỉ đủ ăn”.

Song, anh Hến chẳng thể nhìn vợ con thiếu ăn, xin làm phụ hồ, khuân vác cực nhọc cả ngày nhưng chỉ kiếm khoảng vài trăm ngàn tiền Việt, ngày có ngày không. Những cầm tâm huyết  Rời xóm kiều bào nghèo ở Sacacrus, chúng tôi tiếp tục tháp tùng cùng Hội người Campuchia gốc Việt TP. Song, anh Thành đi phụ hồ, khuân vác không được những vật nặng như trước, đầu óc khi nhớ khi quên, bị trả công ít hơn trước.

Từ ngày có trường, 196/246 con em kiều bào trong ấp được đi học, còn lại phải theo cha mẹ giăng lưới, bắt cá mưu sinh dù các em rất muốn được đi học. Chi The, một cư dân của xóm Sacacrut Xe phải dừng lại đoạn nhánh của con sông cuối nguồn ăn thông ra Biển Hồ, tiếp chuyện hành trình đi xuồng máy. Sau hai lần qua tận TP. Sau khi vết thương lành lặn trở lại, chủ cũ không cho chồng chị Lài-Lâm Văn Hến làm công vì cho rằng anh bị tật ở tay, năng suất lao động thấp.

Cả chục năm trời tích cóp, vợ chồng chị có dư ít đỉnh, mua được chiếc xe gắn máy, định để dành thêm vài năm đủ tiền mua đất cất nhà. Thương con em kiều bào khát chữ, thầy Trần Văn Đúng (thị trấn Nhà Bàng, huyện Tịnh Biên) và cô Nguyễn Thị Kim Ngân (Châu Đốc) không ngại đường bóng gió, xứ lạ quê người sang tận nơi đây gieo chữ.