Sửa luật phong phú có ngừa được tham nhũng?

Quốc gia... Ậm ạch Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, câu chuyện hoang, thất thoát trong đầu tư xây dựng căn bản tiếp được xới lên tại buổi hội thảo. Như so sánh của ông Phạm Sỹ Liêm, thì trong lúc các dự án, công trình do tư nhân bỏ vốn luôn làm đúng, thậm chí vượt tiến độ thì các dự án "quốc gia" lại ì ạch, có khi còn rơi vào tình trạng kéo dài đến... Vô biên. Điều đáng nói là hiệu suất đầu tư cho các dự án "công" luôn đắt đỏ hơn rất nhiều lần. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng: "Đầu tư thiếu quy hoạch sẽ dẫn đến dự án treo", Ảnh: Lê can đảm Hai "căn bệnh" khác trong đầu tư công cũng được ông Liêm vạch mặt, chỉ tên đó là "tham nhũng, hoang". Mong luật sửa đổi sẽ ngăn ngừa được hai căn bệnh này. Ngoài những duyên cớ chủ quan, thì chính các quy định của Luật hiện hành chính là lý do dẫn đến hàng loạt tồn tại nói trên. Nên, theo Phó chủ toạ Tổng hội Xây dựng, thì cần nghĩ đến việc soạn một luật mới thay thế hoàn toàn luật hiện hành. Bởi chỉ có đổi mới toàn diện và triệt để cho thích hợp thông lệ quốc tế mới có thể khắc phục được các hạn chế nêu trên. Tại Hội thảo, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cũng nhận, những bất cập trong luật xây dựng hiện hành là một trong các căn nguyên dẫn đến tình trạng thất thoát, hoang khiến người dân bức xúc. Chưa kể, rất nhiều công trình, dự án chất lượng không đảm bảo, gây thiệt hại (như sự cố ở Thủy điện Sông Tranh 2). Công tác tiền kiểm của cơ quan quản lý quốc gia về xây dựng bị coi nhẹ. Trao nhiều quyền hạn cho chủ đầu tư trong việc giám định, thông qua thiết kế kỹ thuật, dự toán uổng đầu tư xây dựng công trình dẫn đến việc phung phá, thất thoát vốn đầu tư đối với các dự án đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước. Chính do vậy, một trong những nội dung mới được bổ sung trong dự thảo là quy định các dự án trước khi triển khai phải được kiểm duyệt trước (tiền kiểm) thay vì chỉ hậu kiếm khi việc đã rồi (như bấy lâu). Cụ thể, việc tiền kiểm nhằm mục đích kiểm soát ngay từ đầu, trước khi ưng chuẩn dự án, để ngăn ngừa những rủi ro có thể xảy ra. Việc thẩm định thiết kế cơ sở phải được cơ quan chuyên môn làm trước khi duyệt dự án. Ngoài đề nghị về thẩm định thiết kế cơ sở, còn phải thẩm định cả phí tổn đầu tư. Với các dự án không dùng vốn nhà nước, việc tiền kiểm chỉ được thực hành trong trường hợp xây dựng công trình công cộng, công trình có tác động lớn đến phong cảnh, môi trường và sự an toàn của cộng đồng. Có quyền phải có trách nhiệm Hệ trọng đến nghĩa vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cho hay, dự thảo Luật sẽ làm rõ và cụ thể hơn so với luật hiện hành. Để tránh tình trạng như bấy lâu, hễ sai phạm xảy ra thì bổn phận chung cuộc vẫn thuộc về chủ đầu tư, trong khi vai trò của cơ quan quản lý quốc gia lại mờ nhạt. "Vậy là với những công trình xây dựng chưa được quản lý chặt, chủ đầu tư thì làm chưa hết trách nhiệm dẫn đến sai sót mà vai trò của cơ quan quản lý thì chưa được làm rõ. Việc xác định nghĩa vụ rất khó.... Sửa luật lần này phải trên nguyên tắc để các cơ quan quản lý vừa có quyền, nhưng cũng vừa phải có bổn phận", ông Dũng giảng giải. Nhất trí với quan điểm này, chủ toạ Tổng hội Xây dựng Việt Nam, ông Trần Ngọc Hùng bổ sung thêm, người dân có nhu cầu muốn tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan quản lý. Bởi thực tế cho thấy, thất thoát, hoang xảy ra nhiều nhất đa phần với các dự án dùng vốn ngân sách. Bà Trần Thị Quốc Khánh, túc trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội góp ý, nên bổ sung thêm quy định về chế tài đối với cán bộ, công chức không làm tròn bổn phận. Bởi, để xảy ra hiện tượng các công trình xây dựng không phép và hàng loạt hiện tượng sai sót khác trong lĩnh vực xây dựng một phần là do thái độ, bổn phận của chính hàng ngũ quản lý. Dự thảo Luật Xây dựng sẽ còn nối được hoàn thiện, chỉnh lý trước khi trình Quốc hội. Đặc biệt cần làm rõ mối tương quan với các luật can hệ, như Luật đấu thầu, Luật quy hoạch thành thị... Theo Vietnamnet