Tết Ramưwan: Lễ hội lớn của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Bình Thuận là địa phương tụ họp nhiều đồng bào Chăm sinh sống, với hơn 41.000 người, theo hai đạo là Bàlamôn và Hồi giáo (Bàni); trong đó có hơn 15.000 người theo Hồi giáo (Bàni), phân bố ở 1 xã thuần và 6 thôn xen ghép. Ramưwan là lễ hội lớn và có ý nghĩa nhất trong hệ thống lễ hội của người Chăm Bàni. Với ý nghĩa báo công, báo hiếu về đạo lý, nguồn gốc của những người còn sống đối với người đã khuất như thực hành lễ tảo phần tại các tha ma, cúng tại gia mời ông bà tiên nhân về với con cháu…Đồng bào Chăm có truyền thống văn hóa lâu đời, mang đậm bản sắc dân tộc, bộc lộ qua tiếng nói, chữ viết, kiến trúc, điêu khắc, văn hóa dân gian… Lễ tảo phần là phần quan yếu và khai mạc cho Tết Ramưwan. Ngay từ sáng sớm 7/7, đồng bào Chăm Hồi giáo (Bàni) ở các làng lo sắm các vật cúng để chuẩn bị cho lễ Tảo mộ. Lễ tảo phần là một phong tục rất quan yếu, một phần thuộc về tôn giáo, phần còn lại thuộc về tín ngưỡng dân gian. Đó là sự tưởng niệm, hàm ơn tổ tiên và dòng họ cũng như tâm linh của mọi người trong cộng đồng, không phân biệt đẳng cấp, từng lớp, quờ đều vì tiên sư cha và ông bà. Lễ tảo phần diễn ra trong 3 ngày, bắt đầu vào những ngày cuối của tháng cũ và kết thúc vào ngày đầu tiên của tháng Ramưwan. Khunhrak là nghĩa địa của người Chăm Hồi giáo (Bàni) thường ở rất xa nơi ngụ, địa hình cao ráo và sạch sẽ. Sau lễ tảo phần là lễ cúng tại gia mời ông bà, tiên tổ về với con cháu và tháng chay niệm của các tu sĩ. Tết Ramưwan là dịp để con cháu, những người còn sống nhớ đến tiên tổ, ông bà, các đấng sinh thành và cầu nguyện cho thôn ấp được bình yên, nhà nhà phong túc, người người được an lành, hạnh phúc, mùa màng tốt tươi. Trong những ngày này dù làm gì, ở đâu và bận rộn đến mấy chăng nữa, thì những người Chăm Bàni vẫn dành thời gian về quê, quây quần cùng gia đình và người nhà./.